گزنفون ( مترجم : وحيد مازندرانى )
76
لشكر كشى كوروش يا بازگشت ده هزار نفر ( فارسى )
بخش 8 اين بود سرنوشت كوروش كه چنان كه جملگى برآنند بعد از كوروش بزرگ « 1 » بيش از همهء اهل پارس داراى روش و منش پادشاهى و برازندهترين نفر براى احراز مقام فرمانروائى بود . زيرا اولا هنگامى كه هنوز جزو نوباوگان و به اتفاق برادرش و كودكان ديگر مشغول تحصيل بود از همهء جهات بر تمام همشاگرديهاى خود برترى داشت چه همهء فرزندان بزرگان پارس در دربار پرورش مىيابند و در آنجاست كه استعداد رازدارى و بردبارى را به حد كمال مىآموزند و به هيچ وجه هم رفتارى كه پست و خوار باشد در ميان آنها ديده و شنيده نمىشود . كودكان همواره سيماى مردان برازندهء ممتاز را در جلوى چشمان خويش دارند يعنى افرادى كه مورد احترام پادشاهند و همچنين وضع و حال آن كسانى را كه فاقد قدر و منزلتاند . اطفال دربارهء اين طبقه نيز مطالبى مىشنوند و بنابراين از اوان كودكى مىآموزند چگونه فرمان دهند و چگونه هم تسليم و فرمانبردار باشند . و نيز شهرت داشت كوروش اولا در ميان همسالان خود از همه سادهتر و كاملا بىآلايش بوده و حتى بيشتر از همقطاران پائينتر از خويش نسبت به ارشدان اطاعت مىنمود . ثانيا به اسب علاقهء بسيار و در سواركارى مهارت سرشار داشت و مىگفتهاند شوق فراوان نسبت به -
--> ( 1 ) - و داريوش اول - مترجم